حاملگی مولار یا پوچ چیست؟
تمام زوجهای جوان با هزاران امید و آرزو برای بچهدار شدن اقدام میکنند. اما گاهی شرایط با آنها یار نیست و مشکلاتی در روند بارداری به وجود میآید که یکی از نادرترین آنها حاملگی مولار نام دارد.
حاملگی مولار که با نام لاتین molar pregnancy شناخته میشود و همچنین در ایران به بارداری پوچ معروف است، ریشه در نقص ژنتیکی در تخمک بارور دارد.
اگر این مشکل در خانمهای باردار سریعا برطرف و درمان شود، اتفاقی نمیافتد. اما جدی نگرفتن آن ممکن است خطرات جبرانناپذیری برای مادر به همراه داشته باشد یا به قیمت جان او تمام شود.
اگر قصد بارداری دارید یا باردار هستید، بهتر است اطلاعات جامع و کاملی در مورد این موضوع به دست آورید. برای این منظور می توانید مقاله راهنمای کامل بارداری را بخوانید.
در این مطلب تصمیم داریم تا با ارائه مطالب مفید در حاملگی مولار و روشهای درمانی آن، به خانمهای جوان کمک کنیم با افزایش اطلاعات خود، این تجربه ناخوشایند را نداشته باشند. پس تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.
با ما همراه شوید با مطالب خواندنی و آموزنده دکتر فهیمه ثابت متخصص زنان اصفهان :
- تفاوت کیست و تومور سینه
- اندازه ارتفاع رحم و وزن جنین
- متخصص زنان اصفهان دکتر فهیمه ثابت
- دردهای قابل توجه در بارداری
- آمپول پرولوتون در بارداری
- تعریف سندرم پیش از قاعدگی ( pms)
- کولپوسکوپی برای اچ پی وی
- جراح متخصص زنان و زایمان و نازایی
- علل و علائم سرطان سینه در دختران
- عوارض آمپول پرولوتون در بارداری
حاملگی مولار
در فرآیند حاملگی، تخمکی که به کمک اسپرم بارور شده است، در طی ۹ ماه به جنین کامل تبدیل میشود. اما در فرآیند حاملگی مولار، این اتفاق نمیافتد و تخمک بارور اشتباها به یک توده گوشتی که مول (Mole) نامیده میشود، تبدیل خواهد شد.
در پاسخ به این سوال که علت حاملگی مولار چیست، باید گفت در واقع مشکلات کروموزومی که در روند لقاح به وجود میآیند، به عنوان علت حاملگی مول شناخته خواهند شد.
موضوع نگرانکننده، یکسان بودن علام بارداری سالم با حاملگی مولار در ماههای ابتدایی است. اما بعد از مدتی، علائمی بروز میکنند که از خطرناک بودن این بارداری خبر میدهند و بهسرعت باید توسط پزشک زنان پیگیری شوند.
حاملگی مولار چند نوع دارد؟
شاید فکر کنید حاملگی مول تنها یک حالت کلی دارد. اما باید بدانید که اگر مول یا توده گوشتی تشکیل شده در این حاملگی را از لحاظ ظاهری، بافتی و کاریوتایپ مورد بررسی قرار دهند، به این جمعبندی خواهند رسید که حاملگی مولار از دو نوع مختلف تشکیل شده است:
- حاملگی مول کامل
- حاملگی مول جزئی یا ناقص
- حاملگی مولار کامل
تخمک بارور در این نوع حاملگی، هیچ کروموزومی از مادر دریافت نمیکند و تنها شامل یک جفت از کروموزومهای پدر است و دلیل آن پوچ بودن تخمک بیان میشود. از نشانههای این نوع بارداری میتوان به تشکیل نشدن جفت و کیسه حاملگی اشاره کرد.
البته گفته میشود جفت در حاملگی مولار کامل ساخته خواهد شد اما آنقدر از نظر ظاهری غیرطبیعی است که تاثیر مثبتی در روند بارداری نمیگذارد.
حاملگی مولار جزئی
در این نوع حاملگی، جفت و کیسه بارداری با مقداری بافت سالم تشکیل میشود و دلیل آن تخمک باروری است که حاوی یک جفت کپی کروموزومهای پدر و یک کروموزوم از مادر خواهد بود.
ممکن است این سوال در ذهن شما به وجود آید که آیا در حاملگی مولار قلب تشکیل می شود؟
در پاسخ باید گفت در بعضی موارد بله. شاید در این نوع بارداری جنین بهصورت کامل یا بخشی از آن در رحم مادر تشکیل شود، اما غیرطبیعی بودن آن به اندازهای است که ادامه زندگی و رشد وجود ندارد. بنابراین تصمیم نهایی بر سقط و از پایان دادن به این نوع حاملگی است.
علائم حاملگی مولار
شاید حاملگی مولار در ابتدا علائمی مانند بارداری طبیعی داشته باشد اما بعد از مدتی از خود نشانههایی بروز میدهد که تعدادی از آنها به شرح زیر هستند.
- در سه ماهه اول بارداری، مادر بهصورت مکرر دچار خونریزیهای واژینال میشود. رنگ خون در چنین شرایطی معمولا قرمز روشن یا قهوهای تیره است.
- گاهی مادر شاهد خروج کیستهایی شبیه به خوشه انگور از واژن خود خواهد بود.
- مادر به حالت تهوع و استفراغهای شدیدی دچار میشود که از حد معمول ویار بارداری طبیعی بهمراتب بیشتر است.
- سطح هورمونهای بارداری HCG در مادر بهصورت غیرطبیعی افزایش پیدا خواهد کرد.
- مادر دائما در قسمت لگن، فشار یا دردهای خفیفی احساس خواهد کرد.
- کمخونی آنی در مادر یکی از نشانههای بارداری مولار به حساب میآید.
- مادر دچار پرکاری تیروئید خواهد شد.
- در هفته ۲۰ بارداری به بعد، مادر درگیر مسمومیت بارداری خواهد شد که پره اکلامپسی نامیده میشود.
- از علائم ظاهری بارداری پوچ سایز رحم است که در حاملگی پوچ یا مولار نسبت به سن بارداری بزرگتر خواهد بود.
چه کسانی بیشتر در معرض حاملگی مولار قرار میگیرند؟
هر چند این نوع حاملگی یک اتفاق رایج میان خانمها نیست اما آمارها نشان میدهد در کشورهای اروپایی از هر خانم باردار، یک نفر به حاملگی مول دچار میشود. متاسفانه در کشورهای آسیایی این مقدار ۷ برابر است که جای نگرانی بالایی دارد.
در این میان، خانمهایی هستند که احتمال ابتلای آنها به حاملگی مول بیشتر از دیگران خواهد بود. آنها در دستههای زیر قرار میگیرند:
- خانمهایی که با سن بالای ۴۵ سال و کمتر از ۲۰ سال برای بارداری اقدام میکنند.
- خانمهایی که بدن آنها با کمبود ویتامین A مواجه است.
- خانمهایی که سابقه خانوادگی بارداری پوچ دارند.
- خانمهایی که از چربیهای حیوانی کم استفاده میکنند یا مصرف آن را قطع کردهاند.
چگونگی تشخیص حاملگی مولار
تشخیص حاملگی مولار با سونوگرافی، آزمایش خون و اندازهگیری عدد بتا امکانپذیر است. زمانی که مادر با علائم و نشانههایی که در بخشهای قبلی اشاره کردیم مواجه شد، بهسرعت باید به دکتر مراجعه کند تا پزشک این علائم، نشانهها و عدد بتا در حاملگی مولار را مورد بررسی قرار دهد.
زمانی که مادر در ۲ ماهگی بارداری خود قرار داشته باشد، سونوگرافی بهراحتی میتواند حاملگی مولار را تشخیص دهد و پزشک به کمک جواب سونوگرافی، قادر به معرفی راههای درمان خواهد بود. مواردی که در سونوگرافی نشاندهنده حاملگی مول خواهد بود، عبارت هستند از:
- جنینی که رشد آن در رحم متوقف شده است.
- رحمی که هیچ جنینی در آن وجود ندارد.
- یک جفت کیستی ضخیم یا خوشهای مانند که در رحم وجود دارد و در حال پرکردن آن است.
- رحمی که مایع آمنیوتیک در آن وجود ندارد یا تنها حاوی مقدار کمی از آن است.
- تخمدانی که حاوی مقداری کیست است.
