انواع چسبندگی رحم

چسبندگی رحم یا سندرم آشرمن در وضعیتی ایجاد می شود که بافت اسکار بین دیواره های رحم فرد ایجاد گردد و این از بین رفتن مخاط دیواره رحم، منجر به چسبیدن دیواره جلویی و پشتی رحم به هم می شود. در برخی موارد این چسبندگی صرفا در بخش کوچکی از رحم رخ می دهد اما در مواردی نیز کل رحم دچار چسبندگی می گردد. چسبندگی رحم بر اساس میزان بزرگی اسکار و ناحیه‌ای که چسبندگی در آن ایجاد شده به چند گروه تقسیم می‌شود:

  1. چسبندگی خفیف: در این نوع از چسبندگی، معمولا کمتر از یک سوم رحم درگیر چسبندگی می‌شود.
  2. چسبندگی متوسط: این نوع چسبندگی معمولاً دو سوم رحم را درگیر می‌کند. یکی از نشانه‌های این چسبندگی، قاعدگی خفیف است.
  3. چسبندگی شدید: در این حالت، بیش از دو سوم رحم درگیر چسبندگی می‌شود. در این شرایط، خونریزی قاعدگی تقریباً قطع خواهد شد.

با مطالب آموزشی و خواندنی دکتر فهیمه ثابت متخصص زنان اصفهان همراه ما باشید :


متخصص زنان اصفهان | آیا چسبندگی رحم باعث نازایی می‌شود؟

چسبندگی رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص چسبندگی رحم، پزشک از چندین روش عکس‌برداری از داخل رحم استفاده می‌کند.

  1. هیستروسالپنگوگرافی (Hysterosalpingography): استفاده از یک روش اشعه ایکس با نام هیستروسالپنگوگرام (HSG) برای این روش تشخیصی استفاده می‌شود. برای این کار، به‌وسیله یک سوند کوچک که در دهانه رحم قرار می‌دهند، مقداری رنگ مخصوص را در داخل رحم پمپاژ می‌کنند.
  2. سونوگرافی شور یا سونو هیستروگرافی (SHG) (Hysterography): در این روش، یک محلول آب نمکی را در داخل رحم وارد کرده و سپس سونوگرافی را انجام می‌دهند.
  3. بیوپسی اندومتریال (Endometrial Biopsy): در این روش، از قسمت داخلی رحم و از مخاط موجود در آن نمونه‌برداری می‌شود. در این نمونه‌برداری وجود هرگونه بافت غیرطبیعی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
  4. هیستروسکوپی (Hysteroscopy): این روش را می‌توان استانداردترین روش برای تشخیص چسبندگی رحم دانست. در این روش، یک وسیله شبیه به تلسکوپ بسیار نازک را وارد رحم می‌کنند. پزشک با مک این وسیله به طور کامل داخل رحم را بررسی می‌کند.

درمان چسبندگی رحم

برای درمان چسبندگی رحم، ابتدا پزشک باید نوع این چسبندگی را تشخیص دهد. با مشخص‌شدن نوع چسبندگی، درمان مناسب پیشنهاد می‌شود. بیماران برای درمان، همواره به دنبال راه‌هایی بدون جراحی هستند. بسیاری در مورد درمان چسبندگی رحم با لیزر، تحقیق می‌کنند. اما هنوز برای این مشکل، درمانی با لیزر معرفی نشده است.

درصورتی‌که چسبندگی خفیف باشد، و این عارضه هیچ مشکلی در زندگی طبیعی و چرخه قاعدگی فرد ایجاد نکرده باشد، پزشک از درمان صرف‌نظر می‌کند. البته این در صورتی است که بیمار تصمیم به بارداری نداشته باشد. اما در چسبندگی متوسط و شدید، به دلیل درگیر بودن قسمت زیادی از رحم، باید درمان حتماً درمان انجام شود. در این شرایط از دو روش درمانی استفاده خواهد شد:

  • هیستروسکوپی: در این نوع درمان که روشی متداول است، از یک هیستروسکوپ ویژه برای برش بافت اسکار استفاده می‌کنند. اگر میزان چسبندگی شدید باشد، ممکن است پزشک از یک قیچی برای ازبین‌بردن این اسکار استفاده کند. این نوع جراحی به نسبت وسعت چسبندگی، گاهی نیاز به بیهوشی دارد. در بعضی موارد نیز در مطب پزشک امکان انجام آن وجود دارد. این جراحی معمولاً به عنوان یک جراحی سرپایی محسوب می‌شود و بعد از انجام آن، فرد می‌تواند به منزل برود.
  • لاپاروسکوپی: این روش را می‌توان هم برای تشخیص و هم درمان چسبندگی رحم استفاده کرد. در این روش، ابتدا یک برش کوچک روی شکم ایجاد می‌شود. سپس یک لوله کوچک همراه با دوربین را وارد بدن می‌کنند. با کمک لاپاروسکوپی هم‌زمان پزشک می‌تواند ضمن تشخیص چسبندگی و میزان آن، به رفع اسکار نیز اقدام کند. در این صورت نیازی به دو عمل جراحی و مشکلات متفاوت آن نیست.

متخصص زنان اصفهان | آیا چسبندگی رحم باعث نازایی می‌شود؟ ..

برای پیشگیری از چسبندگی رحم باید چه کرد؟

بعضی از علائم مانند کم شدن خونریزی قاعدگی یا بد بو شدن ترشحات واژن، می‌تواند نشانه‌ای از شروع چسبندگی در رحم باشد. در عین حال، مراقبت دائمی و مراجعه به پزشک متخصص زنان و تحت‌نظر بودن، یکی دیگر از نکاتی است که باید آن را جدی گرفت. تشخیص به‌موقع عفونت‌ لگن و عفونت رحم، و بررسی موارد لازم، به پیشگیری از این مشکل کمک خواهد کرد.

اما گاهی بعد از جراحی درمانی ، بعضی بیماران مجدداً با این مشکل روبرو می‌شوند. ممکن است بر اثر جراحی، مجدداً بافت اسکار در محل جراحی به‌وجود بیاید. به این منظور پزشکان، راه‌کارهایی برای پیشگیری از این مورد انجام می‌دهند:

  1. استروژن درمانی: در این روش پزشک به‌منظور سرعت بخشیدن به بهبود جای زخم و عدم تشکیل اسکار، از داروهای استروژن استفاده می‌کند.
  2. قرار دادن بالون در رحم: در این روش، پزشک بعد از برداشتن اسکار، برای پیشگیری از تشکیل اسکار، یک بالون در داخل رحم قرار می‌دهد.
  3. بیوپسی: در این روش، مدتی بعد از جراحی، پزشک با نمونه‌برداری از بافت داخلی رحم، از عدم وجود هر نوع بافت سلولی مشکوک، اطمینان حاصل می‌کند.
  4. هیستروسکوپی: گاهی پزشک چند روز بعد از جراحی برای اطمینان از عدم تشکیل مجدد اسکار، عمل هیستروسکوپی را مجدداً انجام خواهد داد.