سرطان دهانه رحم ، سرطانی نسبتا شایع است و در بسیاری از مواقع عوارض بسیار خطرناکی را برای بانوان به دنبال دارد.
سرطان دهانه رحم چیست؟
سرطان دهانه رحم نوعی سرطان است که در سلولهای قسمت پایین رحم و متصل به واژن، رخ میدهد. هنگامی که سلولهای دهانه رحم رشد غیر طبیعی دارند و به سرعت تکثیر میشوند، سرطان گردن رحم اتفاق میافتد.
مثلا یکی از عوامل محرک سرطان دهانه رحم تماس با ویروس پاپیلومای انسانی است که در سلولهای سرویکس جهش ایجاد میشود. این جهش باعث میشود سلولهای طبیعی به سلولهای غیر طبیعی تبدیل شوند. سلولهای غیرطبیعی جمع شده و تودهای به نام تومور را تشکیل میدهند. توده یا تومور در سرویکس میتواند خوشخیم یا بدخیم باشد.
تودههای خوشخیم (پولیپ، کیست و زگیلهای ناحیه تناسلی) معمولاً خطرناک نیستند و به سایر بافتهای اطراف تهاجم پیدا نمیکنند؛ اما تودههای بدخیم (سرطان سرویکس) گاهی تهدیدکننده زندگی بوده و میتواند به بافتها و اعضای اطراف تهاجم پیدا کند یا به سایر نقاط بدن منتشر شوند (متاستاز).
سرطان دهانه رحم از گروه سرطانهای عودکننده است؛ به این معنی که در صورت درمان کامل سرطان، باز هم ممکن است تومورهای این سرطان در ناحیهای شروع به رشد کنند. این منطقه ممکن است در همان محل قبلی یعنی در دهانه رحم باشد و گاهی نیز ممکن است در جایی دیگر مثلا در خود تنه رحم و یا اندامهای لگنی مجاور شروع به تکثیر کند. دیده شده که گاهی این تومورها در مناطقی بسیار دورتر از دهانه رحم مثلا در ریه تشکیل میشوند.
علت سرطان رحم
علت واضح سرطان دهانه رحم، روشن نیست. اما مشخص شده است که علت عمده سرطان رحم به یک نوع خاص از ویروس به نام پاپیلومای انسانی (HPV) برمیگردد.
HPV در بین جمعیت زنان رایج است و اکثر زنان مبتلا به ویروس، هرگز سرطان گردن رحم را تجربه نمیکنند. این به این معنی است که سایر عوامل (مانند محیط یا انتخاب شیوه زندگی) همچنین میتوانند در ابتلای شخص به سرطان رحم دخالت داشته باشند.
دانشمندان حدس میزنند که ویروس پاپیلومای انسانی علت سرطان دهانه رحم در زنان است. برخی از سویههای ویروس سبب ایجاد سلولهای غیرطبیعی در گردن رحم میشوند. در طول چند سال یا حتی یک دهه تماس مکرر با ویروس، میتواند باعث سرطانی شدن بافت دهانه رحم شود.
زنانی که در معرض دارویی به نام دئتیلستیل بسترول (DES) بودند (در زمانی که مادران آنها حامله بودند) نیز در معرض خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم قرار دارند. این دارو نوعی از استروژن است که پزشکان برای جلوگیری از سقط جنین آن را تجویز میکنند. با این حال، DES با ایجاد سلولهای غیر طبیعی در رحم و واژن ارتباط دارد.
علائم سرطان گردن رحم
سرطان گردن رحم در مرحله اولیه معمولاً علائم و نشانههای خاصی ایجاد نمیکند. علائم و نشانههای مراحل پیشرفتهتر سرطان رحم عبارتاند از:
- خونریزی که در بین قاعدگی منظم ماهیانه رخ دهد
- خونریزی بعد از تماس جنسی یا شستشوی واژن یا معاینه لگن
- خونریزی قاعدگی طول کشیده یا شدیدتر از معمول
- خونریزی بعد از یائسگی
- خونریزی واژینال پس از مقاربت
- افزایش ترشح از واژن که ممکن است بوی نامطبوع داشته باشد
- درد در ناحیه تناسلی یا درد در لگن در هنگام مقاربت
چه وقت به پزشک مراجعه کنم؟
در صورتی که علائم یا نشانههایی که اشاره کردیم را در خود میبینید، حتماً برای بررسی علائم و تشخیص دقیق به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. متخصص زنان با آزمایشات مربوطه میتواند علت نشانههای شما را تشخیص دهد و روند درمان را آغاز کند.
دکتر فهمیه ثابت
متخصص زنان اصفهان
جهت کسب اطلاعات تماس به بخش تماس سایت مراجعه کنید.